Kategori: Makaleler

Öğretmenevinde Kimler Kalabilir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Değerlendirme Öğretmenevi, birçok açıdan devletin memurlarına yönelik sunduğu bir konaklama hizmeti olarak bilinse de, aslında çok daha derin ve katmanlı bir anlam taşır. Özellikle toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi kavramlarla bu kurumun sınırlarını sorgulamak, daha geniş bir perspektife sahip olmamızı sağlar. Öğretmenevinde kimlerin kalabileceği sorusu, sadece konaklama meselesi değil, aynı zamanda toplumdaki eşitsizliklerin, ayrımcılığın ve sınıfsal farklılıkların bir yansımasıdır. Peki, sokakta gördüklerimiz, işyerindeki atmosfer, toplu taşımadaki etkileşimler bu soruya nasıl ışık tutabilir? Toplumsal Cinsiyet ve Öğretmenevi: Kimler İçin Güvenli Bir Alan? İstanbul’da yaşarken her gün çok farklı…

Hasta Bilinci Nasıl Değerlendirilir? Hayata dair sessiz ama en güçlü sinyallerden biri, “bilinç” — birine gözlerimi aç, bir şey sor, bir emir ver ve alacağın yanıt. Peki ya yanıt yoksa? İşte bu yazıda, bir hastanın bilincini anlamanın temellerini, bugünkü yöntemlerini ve gelecekte ne yöne evrilebileceğini birlikte keşfedeceğiz. Bilincin Temelleri: Neden Önemli? Bilinç, tıbbi bakımda yalnızca “uyanık olmak” değil; bir kişinin çevresine tepki vermesi, kendini ve çevresini algılayabilmesi anlamına gelir. Acil bir durumda ya da travmatik beyin yaralanmalarında, bilincin durumu — yaşamsal bir gösterge niteliğindedir. Bu nedenle, bilinç seviyesinin doğru, hızlı, güvenilir biçimde değerlendirilmesi; tedavi planları, öncelikler ve prognostik kararlar için…

Yolak Ne Demek TDK? Geleceğe Dönük Bir Bakış Teknolojinin hızla geliştiği, hayatın her alanının dijitalleştiği bir dünyada yaşıyoruz. Düşünsene, 10 yıl önce akıllı telefonlar bu kadar yaygın değildi, şimdi ise neredeyse herkesin elinde. Bugün de, “yolak” kelimesini TDK’den öğrendiğimizde, dilin evrimleşmesinin ve anlamların ne kadar değişebileceğini bir kez daha fark ediyorum. Yolak, eski Türkçe kökenli bir kelime olup, “yol” anlamına gelir. Ancak, teknolojinin geleceği ve hayatımızdaki hızlı değişim göz önünde bulundurulduğunda, “yolak” kelimesinin 5-10 yıl sonra gündelik hayatımızda nasıl bir yer edineceğini düşünmeden edemiyorum. Yolak Ne Demek TDK? Klasik Anlamı ve Teknolojiyle İlişkisi Yolak kelimesi, TDK’ye göre “yol” anlamına geliyor.…

Müzikte Register Nedir? Müzik, seslerin ve duyguların birleşimidir. Bazen bir melodi bizi ağlatabilir, bazen de güldürebilir. Ama bu melodilerde, bir şarkının doğasında neler oluyor? Nasıl oluyor da bazı sesler daha derin, bazıları ise tiz, incelikle duyuluyor? Müzikteki seslerin bu farklı “katmanlarını” anlamak, register kavramı ile mümkün. Register, aslında oldukça basit bir terim gibi görünse de, müziğin ruhunu anlamada büyük bir rol oynar. Her müzik türünde, her enstrümanda, her vokalde, bir şarkıcının sesiyle birlikte “register” belirginleşir. Peki, register nedir? Hadi gelin, müzikle ilgisi olan ya da sadece kulağında hoş bir melodiyi duymak isteyen herkes için, bu terimi biraz daha yakından keşfedelim.…

Portakal Film Festivali’nde En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Ödülü: Kelimelerin Gücü ve Anlatıların Dönüştürücü Etkisi Edebiyatçı bir bakış açısıyla sinemanın gücünü incelemek, yalnızca bir görsel anlatının izleyici üzerindeki etkisini değil, aynı zamanda dilin, karakterlerin ve temaların derinlikli anlamlarını da sorgulamayı gerektirir. Sinema, tıpkı edebiyat gibi, kelimelerin ve görüntülerin birleşiminden doğan bir dünya yaratır. Her sahne, bir metnin satır aralarındaki anlamı arayarak izleyiciye bir anlatı sunar. İyi bir film, yalnızca hikayesini anlatmakla kalmaz; karakterlerin içsel yolculukları, insanın evrensel soruları üzerine düşündürürken, anlamı her izleyicinin farklı yorumlayabileceği bir zeminde bırakır. İşte bu yüzden, Portakal Film Festivali gibi prestijli etkinlikler, sinemanın bu dönüştürücü…

Mekân mı Mekan mı? Antropolojik Bir Perspektif Bir kelimenin, bir kavramın anlamı ne kadar derindir, ne kadar fazla kültürle, tarihsel süreçle ve toplumsal yapı ile bağlantılıdır? “Mekân” mı, “mekan” mı demek gerektiğini düşündüğümüzde, karşımıza sadece bir dilsel mesele çıkmaz; aynı zamanda, bir toplumun dünyayı nasıl algıladığını, oradaki yerini ve kimliğini nasıl inşa ettiğini de görürüz. Bu yazıda, dilin ötesinde, “mekân” ve “mekan” kavramlarının kültürel anlamlarını antropolojik bir bakış açısıyla keşfedeceğiz. Farklı kültürler, mekânı yalnızca fiziksel bir alan olarak görmezler. Her kültür, bir arada yaşanılan yerin ruhunu, değerlerini ve kimliklerini belirler. Bu yüzden “mekân” ya da “mekan” farkı, aslında bir dil…

Su Kaynakları Kime Aittir? Bir sabah, bir fincan kahve eşliğinde güne başlarken aklıma takıldı: “Su kaynakları kime aittir?” Bu soruyu sormamın sebebi aslında oldukça basit: Koca bir hayat, binlerce insan ve tonlarca su var. Ama kimse, “Abi, bu su benim!” demiyor. Herkesin suyu sahiplenmeye hakkı var mı? Yoksa bu soruyu bir adım daha derinleştirip “Su, sadece doğanın mı?” diye mi sormalıyız? Tabii, bir insan ne kadar düşündüğünde, kendi kendine “Neyim var ki, en son ne zaman düşündüm?” diye sorgulamadan da edemiyor. Çünkü 25 yaşında bir İzmirli olarak, hayat bazen tam anlamıyla bir su gibi akıp giderken, ben her zaman “Bir…

Kaale Almak Nasıl Okunur? Antropolojik Bir Perspektifle Dilin ve Toplumun Simgesel Gücü Kültürlerin Çeşitliliği ve Dilin Sosyal İşlevi Antropolojide, dil sadece iletişim aracından çok daha fazlasıdır; o, toplulukların sosyal yapılarından, kimliklerinden, ritüellerinden ve geleneklerinden izler taşır. Bir kelimenin veya deyimin anlamı, onun sosyal bağlamında kazandığı derinliklere bağlıdır. Bu bağlamda, Türkçede sıkça duyduğumuz ve kullandığımız “kaale almak” deyimi, sadece dilin bir parçası olmanın ötesine geçer. Bu deyimi anlamak, toplumların nasıl değerler, normlar ve semboller oluşturduğunu, toplumsal yapının bireyler üzerindeki etkisini gözler önüne serer. Bir antropolog olarak, kültürler arasındaki dilsel farklıkları keşfetmek, toplulukların kendilerini ve başkalarını nasıl algıladıklarını anlamak anlamına gelir. “Kaale…

Hipotez ve Hüküm: Toplumsal Yapılar ve Bireyler Arasındaki İlişkiler Üzerine Bir Sosyolojik İnceleme Hayat, çoğu zaman karşımıza çıkardığı sorular ve onların cevaplarıyla şekillenir. Bizler, toplumsal varlıklar olarak, çevremizdeki dünya hakkında sürekli olarak tahminler yapar, gözlemler yapar ve bu gözlemler üzerinden bir anlam yaratmaya çalışırız. Kimi zaman bu tahminler, bir bilim insanının formüle ettiği hipotezlere benzer şekilde, bir konuya dair anlamlı bir bağlantı kurmaya çalışırken; diğer zamanlarda, günlük yaşamda karşılaştığımız olaylar ve davranışlar üzerinden verdiklerimiz “hükümler” olur. Peki, bu iki kavram toplumsal yaşamla nasıl bir ilişki kurar? Hipotez ve hüküm nedir ve toplumsal yapıların bireyler üzerindeki etkisini anlamada nasıl bir rol…

Keşikleme Münavebe Ne Demek? Bir İzmirli’nin Gözünden Bazen bir kelime duyarsınız ve hemen anlamını bilmediğiniz için o an birkaç saniye içinde dünyalar kadar farklı şey düşünürsünüz. O anlarda yaşadığınız şaşkınlık da bir başka, çünkü kafanızda öyle bir yerleşiyor ki “Keşikleme münavebe ne demek?” diye sorarken, belki de uzaylılar arasındaki bir iletişim dilini çözmeye çalışıyormuşsunuz gibi hissediyorsunuz. Hadi gelin, ben de bu kelimeyle tanışırken ne kadar garip bir yolculuğa çıktığımı anlatayım, hem de siz gülerek okuyun! Keşikleme Münavebe Ne Demek? Bir Anlam Bilmecesi Günlerden bir gün, İzmir’in güzel sahilinden bir kahve içmeye gitmişim. Benim gibi bir insan için “kafede bir kahve…